Szkaplerz Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

15 sierpnia 2006 roku powstała przy naszym sanktuarium Rodzina Szkaplerzna N.M.P. z Góry Karmel. Od tego czasu w osuchowskim sanktuarium przyjęło szkaplerz 450 osób. Ich imiona i nazwiska zapisane są w specjalnej księdze Bractwa Szkaplerznego przechowywanej w archiwum parafii. Szkaplerze szyte są na miejscu przez nasze Siostry ze Wspólnoty Boskiego Oblicza Jezusa. Można u nich nabywać też medaliki szkaplerzne.
Wszystkim, którzy pragną przyjąć szkaplerz lub już praktykują to nabożeństwo podajemy poniżej kilka wskazówek praktycznych. W dalszej części opracowania możecie poznać dzieje szkaplerza Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel i związane z nim obietnice. W ostatniej części zamieszamy kilka modlitw do Matki Bożej Szkaplerznej.

PRZYWILEJE NOSZĄCYCH SZKAPLERZ

-Kto umrze odziany Szkaplerzem świętym, nie zostanie potępiony.
-Noszący Szkaplerz święty zapewnia sobie opiekę Matki Bożej w tym życiu, a w szczególności w godzinę śmierci.
-Każdy, kto pobożnie nosi Szkaplerz i naśladuje cnoty Maryi, zostanie wybawiony z czyśćca w pierwszą sobotę po swojej śmierci.
-Ci, którzy należą do Rodziny Szkaplerznej są duchowo złączeni z Zakonem Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel i mają udział w jego duchowych dobrach za życia i po śmierci, a więc: we Mszach św., Komuniach św., umartwieniach, modlitwach, postach, itp.

OBOWIĄZKI NALEŻĄCYCH DO RODZINY SZKAPLERZNEJ

-Przyjąć Szkaplerz z rąk kapłana
-Wpisać się do Księgi Rodziny Szkaplerznej
-W dzień i w nocy nosić na sobie Szkaplerz
-Odmawiać codziennie modlitwę naznaczoną w dniu przyjęcia do Bractwa (zwykle „Pod Twoją obronę” lub „Zdrowaś Maryjo”)
-Naśladować cnoty Matki Najświętszej i szerzyć Jej cześć

OBJAŚNIENIA

-Szkaplerz ma być wykonany z sukna koloru brązowego. Na jednym płatku ma być wizerunek Matki Bożej Szkaplerznej, a na drugim Serce Jezusa.
-Szkaplerz ma być poświęcony przez kapłana lub diakona.
-Należy go nosić tak, by jedna jego część spadała na plecy, a druga na piersi.
-Szkaplerz przyjmuje się raz.
-Gdy zniszczy się sukno szkaplerza, następny szkaplerz nakłada się już prywatnie (poprzedni należy spalić lub godnie przechowywać).
-Poświęcenia nowego szkaplerza może dokonać każdy kapłan.
-W 1910 roku papież Pius X zezwolił na zastąpienie (w sytuacjach wyjątkowych) szkaplerza płóciennego medalikiem szkaplerznym. Tak szkaplerz jak i medalik mają być noszone w sposób godny.
-Osoby noszące Szkaplerz i przynależące do Rodziny Szkaplerznej mają udział w duchowych dobrach całego Zakonu Karmelitańskiego, nazywają się braćmi i siostrami i są nimi faktycznie w sposób duchowy.

DZIEJE SZKAPLERZA ŚWIĘTEGO

Historia szkaplerza jako znaku Maryi i związanego z nim nabożeństwa wyrasta z aktu zawierzenia karmelitów osobie Maryi.

Maryja ratuje karmelitów
W XIII w. przeniesiony z Ziemi Świętej do Europy Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel natrafił na okres nieprzychylny powstawaniu nowych zakonów. Widząc niebezpieczeństwa grożące zakonowi, ówczesny jego przełożony angielski karmelita, św. Szymon Stock (1165-1265) błagał Maryję o pomoc w ocaleniu Jej zakonu. W nocy z 15 na 16 lipca 1251 roku w Aylesford w Anglii z całym swoim bólem zwrócił się do Maryi, prosząc o ocalenie i określenie miejsca Karmelu w Kościele oraz o zesłanie jakiegoś znaku świadczącego o przymierzu łączącym zakon z Maryją. Odmawiał piękną, ułożoną przez siebie modlitwę Flos Carmeli (Kwiecie Karmelu). Ujrzał wówczas Matkę Bożą w otoczeniu aniołów. Maryja, wskazując na jego brązowy szkaplerz karmelitański, zapowiedziała, że właśnie szkaplerz stanie się znakiem Jej matczynej opieki nad zakonem: „Przyjmij, synu najmilszy, SZKAPLERZ twego Zakonu jako znak mego braterstwa, przywilej dla ciebie i wszystkich karmelitów. Kto w nim umrze, nie zazna ognia piekielnego. Oto znak zbawienia, ratunek w niebezpieczeństwach, przymierze pokoju i wiecznego zobowiązania.”
Tę datę, 16 lipca 1251 r. przyjmuje się jako początek dziejów Szkaplerza Najśw. Maryi Panny z Góry Karmel. Maryja obiecuje szczególne łaski za życia i przy śmierci tym, którzy dniem i nocą będą pobożnie nosili szkaplerz.

Szata Maryi dla wszystkich
Od wizji św. Szymona brązowy szkaplerz karmelitański stał się znakiem opieki Matki Bożej nad Jej zakonem, a zarazem źródłem przywilejów i nową formą pobożności maryjnej w całym Kościele. Ten symboliczny gest Matki był wyrazem Jej opieki nad karmelitami, bo jeszcze za życia Stocka całkowicie minęło niebezpieczeństwo kasaty zakonu, a sam św. Szymon podróżował po Europie z uprawnieniami do zakładania nowych klasztorów.

Papieska aprobata
Siedemdziesiąt lat później nastąpiło drugie objawienie Maryi związane ze szkaplerzem karmelitańskim. W 1322 r. Matka Boża ukazała się papieżowi Janowi XXII. Poleciła mu szczególną opiekę nad Jej zakonem karmelitańskim oraz podała tzw. przywilej sobotni – obietnicę wyzwolenia z czyśćca (w pierwszą sobotę po śmierci) noszących szkaplerz zmarłych członków zakonu lub bractwa szkaplerznego: „Ja, ich Matka, w pierwszą sobotę po ich śmierci, wyzwolę ich z czyśćca i zawiodę na górę życia wiecznego”.
Przywilej ten dotyczył zakonników wiernie wypełniającym śluby, a także wiernych, którzy nosić będą oznakę świętego habitu (szkaplerz karmelitański), zachowają cnotę czystości według swego stanu i modlić się będą za Kościół. Przywilej sobotni Jan XXII ogłosił bulą papieską z 3 marca 1322 r. Przywilej ten potwierdzali swoim autorytetem kolejni papieże, nadając też odpusty.
W naszych czasach, przypominając duchowe znaczenie szkaplerza z okazji 700-lecia objawień Matki Bożej św. Szymonowi Stockowi, papież Pius XII w liście apostolskim napisał, że: „Nie chodzi tu (…) o rzecz małej wagi, lecz o zdobycie wiecznego zbawienia według obietnicy podanej przez Najświętszą Maryję Pannę. Chodzi tu o najdonioślejszą sprawę dla każdego i o właściwe jej przeprowadzenie”. Pięćdziesiąt lat później, z okazji 750-lecia szkaplerza Najświętszej Maryi Panny, Jan Paweł II w swoim przesłaniu do zakonów karmelitańskich zaliczył szkaplerz do skarbów Kościoła, pisząc: „Bogate dziedzictwo maryjne Karmelu z biegiem czasu, dzięki rozpowszechnieniu się nabożeństwa Szkaplerza Świętego, stało się skarbem całego Kościoła”.

Miniaturowy habit
Ukazując się św. Szymonowi Stockowi, Maryja wskazała na jego szkaplerz karmelitański, na zakładaną przez głowę wierzchnią część habitu. Szkaplerz nosiło wiele rodzin zakonnych, a wywodził się on z fartucha, który przykrywał habit podczas pracy zakonników (np. czarny szkaplerz chronił biały habit cystersów). By umożliwić także wiernym świeckim schronienie się pod płaszcz Maryi, szkaplerz Najśw. Maryi Panny z Góry Karmel dla wiernych spoza zakonu przybrał formę dwóch, brązowych płatków wełnianego sukna połączonych dwiema tasiemkami. Te dwa brązowe płatki sukna są symbolem szkaplerza noszonego przez karmelitów, są jakby miniaturowym habitem. Na jednym płatku widnieje wizerunek Matki Bożej Szkaplerznej, a na drugim Najświętszego Serca Pana Jezusa. Nosi się go na szyi tak, aby jedna część szkaplerza spoczywała na piersiach, a druga na plecach.

Znak przymierza z Maryją
Zgodnie z tradycją szkaplerz karmelitański jest znakiem miłości Matki. Jest znakiem Jej opieki najpierw nad zakonem karmelitańskim, a także nad każdym, kto nabożnie nosi szkaplerz. Ta miłość Maryi domaga się odwzajemnienia w naszych postawach życiowych. Przyjęcie szkaplerza jest wyraźnym zaproszeniem Maryi do swojego życia, jest wzięciem Jej do siebie (por. J 19,27). Ten, kto przyjmuje szkaplerz oddaje się pod ustawiczną opiekę Najświętszej Maryi Panny na drodze życia, a także w godzinie śmierci. Przywdziewa na siebie szaty Maryi w przekonaniu, że nabożeństwo do Niej jak pisał Jan Paweł II „nie może ograniczać się tylko do modlitw i hołdów składanych Jej przy określonych okazjach, ale powinno stanowić habit, czyli nadawać stały kierunek chrześcijańskiemu postępowaniu, opartemu na modlitwie i życiu wewnętrznym poprzez częste przystępowanie do sakramentów i konkretne uczynki miłosierne co do ciała i co do duszy. W ten sposób Szkaplerz staje się znakiem przymierza i wzajemnej komunii pomiędzy Maryją i wiernymi”.

Praktyka codzienna
Nigdy samo noszenie szkaplerza nie zapewnia zbawienia. Szkaplerz nie jest jakimś znakiem magicznym czy automatycznym. Ten znak naszego powierzenia się Maryi, poświecenia się Jej Niepokalanemu Sercu całujemy codziennie. Świadome i pobożne noszenie szaty Maryi, codzienne powierzanie się Matce Bożej w modlitwie Pod Twoją obronę, pogłębia naszą duchową więź z Maryja, a im bardziej jest się zapatrzonym w Maryję, tym bardziej i Jej i nasz wzrok skierowują się na osobę Jezusa.

Szkaplerz a Fatima
Szkaplerz ma swój związek z objawieniami Matki Bożej w Fatimie. Po ostatnim objawieniu się Matki Bożej w Grocie Iria ukazały się oczom pastuszków różne sceny. W pierwszej z nich Matka Boska Różańcowa u boku św. Józefa, trzymająca Dzieciątko Jezus. W następnej Matka Boska Bolesna u boku Jezusa przygniecionego boleścią w drodze na Kalwarię. Wreszcie Matka Boska Chwalebna, koronowana na Królową Nieba i Ziemi, pojawia się jako Matka Boska Karmelu, trzymająca w dłoniach Szkaplerz. W jednym z wywiadów w 1950 r. zapytano s. Łucję: – Dlaczego zdaniem siostry Matka Boska ukazała się w tej ostatniej scenie, trzymając Szkaplerz? Siostra Łucja odpowiedziała: – Dlatego, że Matka Boża chce, abyśmy wszyscy nosili Szkaplerz. I to właśnie dlatego Różaniec i Szkaplerz, dwa najbardziej uprzywilejowane sakramentalia maryjne, nabierają dziś jeszcze większego uniwersalnego znaczenia niż kiedykolwiek w historii.

Sakramentalium
Tradycja chrześcijańska uznała Szkaplerz Najśw. Maryi Panny za sakramentalium (znak święty ustanowiony przez Kościół, sprawiający skutki duchowe mocą modlitwy Kościoła i przygotowujący wiernych na przyjęcie łaski uświęcającej). Obok różańca, Szkaplerz należy do najstarszych sakramentaliów Kościoła i jest najpopularniejszym rodzajem nabożeństwa ku czci Matki Bożej. W tradycji często powtarzano więc zdanie: Szkaplerz noś, a na różańcu proś.
W Polsce pierwszymi członkami bractwa karmelitańskiego była św. Jadwiga i Władysław Jagiełło, którzy sprowadzili karmelitów do Polski w 1396 r.
Szkaplerz nosili liczni święci spoza Karmelu, jak np. św. Jan Bosko, św. Jan Vianey, św. Wincenty a Paulo, św. Alfons Liguori – założyciel redemptorystów, św. Maksymilian Kolbe, Jan Paweł II i wielu innych.
16 grudnia 1910 r. papież Pius X szkaplerz wełniany zezwolił zastąpić tzw. medalikiem szkaplerznym (na jednej stronie medalika Matka Boża, na drugiej Serce Jezusa).

Szkaplerz jako szata Maryi
Założenie go na szyję przez kapłana wprowadza nas w świat niezmiernie bogatej i pięknej symboliki. Część szkaplerza opadająca na plecy podpowiada nam, że „trudy, doświadczenia i krzyże znosić winniśmy pod opieką Maryi z poddaniem się woli Bożej, tak jak Ona to czyniła”, a część spoczywająca na piersiach przypomina, że nasze serce winno „bić dla Boga i bliźnich, z miłości odrywając się od przywiązań doczesnych i wiązać się za pośrednictwem Maryi z dobrami wiecznymi”.

MODLITWY DO MATKI BOŻEJ SZKAPLERZNEJ

O Maryjo, Ty na różne sposoby spełniasz misję Pośredniczki wszelkich łask. W znaku Szkaplerza świętego spodobało się Tobie dać mi wyraz uprzywilejowanej miłości. Przez ten widzialny znak Twojej obrony wzywasz mnie do skromności, umartwienia i modlitwy. Dopomóż mi tak praktykować te cnoty, abym zasłużył(a) na miłość Twego Niepokalanego Serca, a dla bliźnich stał(a) się dobrym przykładem.
Noszącym Szkaplerz obiecałaś pomoc wśród niebezpieczeństw, zachowanie od piekła i rychłe wyzwolenie z czyśćca. Dopomóż mi tak żyć, abym dostąpił(a) wszystkich łask i przywilejów jakie obiecałaś noszącym Twoją świętą szatę.
O Dziewico Maryjo, mistyczna Gwiazdo Góry Karmel, oświeć i prowadź mnie drogą doskonałej miłości, abym doszedł (doszła) do wielbienia Boga i dziękowania Tobie w niebie. Amen.

Matko Boga, Królowo i Ozdobo Karmelu, wejrzyj na nas, biednych grzeszników, którzy zaszczyceni Twoją sukienką tulimy się z ufnością pod płaszcz Twojej opieki.
O Matko nasza! Patrz, jak nędzni jesteśmy, ile wrogów duszy na naszą zgubę czyha, jak ciężkie walki z pokusami staczać musimy, jak przy tym wszystkim jesteśmy słabi, ślepi, do złego skłonni.
Zguba nieuchronna nam zagraża, lecz Ty, ucieczko grzeszników, nadziejo upadłych, pospiesz na nasz ratunek, wejrzyj w pokusach, obroń w niebezpieczeństwach, szczęśliwie przeprowadź przez życie, zachowaj od złego, okryj cnotami tych, których sukienką Twoją odziać raczyłaś, uproś wytrwanie w dobrym, ratuj przy śmierci, wybaw od ognia piekielnego, ochłódź w upaleniu czyśćcowym i przez Twoje zasługi jak najprędzej wprowadź do wiecznej chwały, gdzie Boga chwalić i Tobie, o Matko najlitościwsza, przez całą wieczność dzięki nieustanne za Twą opiekę śpiewać będziemy. Amen.


Kwiecie Karmelu, Wonna Winnico,
Ozdobo niebios, Matko Dziewico,
O Najwspanialsza!
Matko łagodna, Czysta i wierna,
Dzieciom Karmelu, Bądź miłosierna,
O Gwiazdo morza!

LITANIA DO MARYI, MATKI KARMELU
Kyrie, elejson Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas Chryste, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba Boże zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże zmiłuj się nad nami.
Dziewicza Boża Rodzicielko módl się za nami,
Zapowiedziana proroczo przez Eliasza
Patronko i Pani Karmelu
Królowo, Ozdobo Karmelu
Matko i Siostro nasza
Opiekunko Karmelu
Chroniąca nas Szkaplerzem świętym
W historii Karmelu zawsze obecna
Błogosławiona Dziewico z Góry Karmel
Chwało Góry Karmel
Kwiecie Karmelu
Gwiazdo morza
Bramo nieba
Życie i nasza nadziejo
Matko najsłodsza
Matko miłosierdzia
Matko pięknej miłości
Matko łaski Bożej
Matko Dziewico
Dziewico Czystego Serca
Dziewico Niepokalana
Oblubienico Ducha Świętego
Mieszkanie Trójcy Świętej
Przeczysty obrazie Kościoła
Mistrzyni życia duchowego
Nosząca Słowo Boga
Dziewico zasłuchana w Słowo
Dziewico czuwająca
Dziewico cicha i ukryta
Zachowująca w sercu wszystkie Boże sprawy
Trwająca na modlitwie
Trwająca mężnie w mroku wiary
Zawsze uległa Duchowi Świętemu
Posłuszna woli Ojca
Idąca za Chrystusem aż do stóp krzyża
Oczekująca ufnie na zmartwychwstanie Pana
Zjednoczona z Jezusem w bólu i radości
Doskonała uczennico swojego Syna
Pierwsza spośród ubogich Pana
Pokorna służebnico Pańska
Wzorze modlitwy i wyrzeczenia
Wzorze kontemplacji i wstawiennictwa
Wzorze naszego oddania się Bogu
Maryjo, miłująca obecności
Towarzysząca nam w pielgrzymce wiary
Przewodniczko na Górę Karmel
Królowo szkaplerza świętego
Baranku Boży, który gładzisz grzechy światu,
przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
zmiłuj się nad nami.
P. Nasza Matko i Królowo z Góry Karmel,
W. Daj nam znak opieki Twojej.
Módlmy się:
Boże, Ty ozdobiłeś Zakon Karmelitański zaszczytnym tytułem Najświętszej Rodzicielki Twojego Syna, Maryi, zawsze Dziewicy, spraw łaskawie, abyśmy oddając Jej cześć i umocnieni Jej obroną, zasłużyli na osiągnięcie wiecznych radości. Przez Chrystusa, Pana naszego.
W. Amen.